راهنمای راه‌اندازی فروشگاه اینترنتی؛ از نیازمندی‌ها تا فروش
راه‌اندازی فروشگاه اینترنتی فقط به طراحی یک سایت و قرار دادن چند محصول در آن محدود نمی‌شود.
یک فروشگاه آنلاین موفق باید بتواند محصول را معرفی کند، مشتری را به خرید برساند، سفارش را ثبت و مدیریت کند، پرداخت را انجام دهد، موجودی را کنترل کند و پس از خرید نیز ارتباط مناسبی با مشتری داشته باشد.
به همین دلیل، قبل از طراحی فروشگاه اینترنتی باید نیازهای کسب‌وکار، محصولات، روش فروش، پرداخت، ارسال، مدیریت سفارش، سئو و پشتیبانی مشخص شوند.
در این مقاله مهم‌ترین ملزومات راه‌اندازی فروشگاه اینترنتی را از مرحله برنامه‌ریزی تا آماده شدن برای فروش بررسی می‌کنیم.
فروشگاه اینترنتی چیست؟
فروشگاه اینترنتی یک بستر آنلاین برای معرفی، عرضه و فروش محصولات یا خدمات است که مشتری می‌تواند از طریق آن محصولات را مشاهده کند، اطلاعات مورد نیاز را دریافت کند، سفارش خود را ثبت و در صورت فراهم بودن زیرساخت پرداخت، هزینه سفارش را به‌صورت آنلاین پرداخت کند.
اما یک فروشگاه اینترنتی حرفه‌ای فقط یک ویترین آنلاین نیست.
در پشت ظاهر سایت، بخش‌هایی مانند:
-
مدیریت محصولات
-
مدیریت موجودی
-
مدیریت سفارش‌ها
-
مدیریت مشتریان
-
پرداخت
-
ارسال
-
تخفیف‌ها
-
گزارش‌گیری
-
سئو
-
امنیت
-
پشتیبانی
قرار دارند که باید در طراحی فروشگاه از ابتدا مورد توجه قرار بگیرند.
برای راه‌اندازی فروشگاه اینترنتی چه چیزهایی لازم است؟
برای ساخت یک فروشگاه اینترنتی باید چند بخش اصلی را در کنار یکدیگر قرار داد.
به‌صورت ساده می‌توان این فرایند را به شکل زیر در نظر گرفت:
کسب‌وکار → طراحی فروشگاه → محصولات → پرداخت → ارسال → بازاریابی → پشتیبانی
هر کدام از این بخش‌ها روی عملکرد نهایی فروشگاه تأثیر دارند.
۱. مشخص کردن مدل کسب‌وکار
قبل از اینکه طراحی سایت شروع شود، باید مشخص شود دقیقاً چه چیزی قرار است فروخته شود و مشتری چگونه خرید خواهد کرد.
برای مثال:
-
محصولات فیزیکی
-
محصولات دیجیتال
-
خدمات
-
دوره‌های آموزشی
-
محصولات سفارشی
-
کالاهای نو
-
کالاهای کارکرده
-
فروش عمده
-
فروش مستقیم به مصرف‌کننده
مدل فروش روی ساختار فروشگاه تأثیر مستقیم دارد.
برای مثال، فروشگاه تجهیزات کامپیوتری ممکن است به مقایسه مشخصات فنی، مدیریت موجودی، گارانتی و وضعیت کالا نیاز داشته باشد؛ در حالی که یک فروشگاه فایل دیجیتال به سیستم ارسال فیزیکی کالا احتیاج ندارد.
بنابراین طراحی فروشگاه باید بعد از مشخص شدن مدل کسب‌وکار انجام شود، نه قبل از آن.
۲. انتخاب نام و دامنه مناسب
یکی از اولین مراحل راه‌اندازی فروشگاه اینترنتی، انتخاب دامنه مناسب است.
دامنه بهتر است:
-
کوتاه و قابل به خاطر سپردن باشد.
-
با نام برند ارتباط داشته باشد.
-
امکان خواندن و تایپ کردن آن ساده باشد.
-
تا حد امکان از املای پیچیده جلوگیری کند.
-
برای فعالیت آینده کسب‌وکار نیز مناسب باشد.
انتخاب دامنه فقط یک موضوع فنی نیست؛ دامنه بخشی از هویت آنلاین برند محسوب می‌شود.
۳. هاست و زیرساخت مناسب
فروشگاه اینترنتی باید روی زیرساختی میزبانی شود که متناسب با حجم سایت و تعداد کاربران باشد.
هاست نامناسب می‌تواند باعث مشکلاتی مانند:
-
کندی سایت
-
قطعی
-
خطا هنگام ثبت سفارش
-
اختلال در پرداخت
-
کاهش کیفیت تجربه کاربر
-
مشکل در توسعه سایت
شود.
برای همین، هنگام انتخاب هاست باید عواملی مانند منابع سرور، سرعت، پایداری، پشتیبان‌گیری، امنیت و امکان ارتقاء منابع بررسی شوند.
۴. طراحی فروشگاه اینترنتی
ظاهر فروشگاه اولین چیزی است که کاربر با آن مواجه می‌شود، اما طراحی حرفه‌ای فقط به زیبایی ظاهری محدود نیست.
ساختار سایت باید به گونه‌ای باشد که کاربر بتواند به‌سادگی:
-
دسته‌بندی مورد نظر خود را پیدا کند.
-
محصول را مشاهده کند.
-
مشخصات و قیمت را بررسی کند.
-
محصول را به سبد خرید اضافه کند.
-
سفارش خود را ثبت کند.
-
پرداخت را انجام دهد.
-
وضعیت سفارش را پیگیری کند.
هر مرحله اضافی یا پیچیده می‌تواند فرایند خرید را برای کاربر دشوار کند.
۵. طراحی مناسب برای موبایل
بخش قابل توجهی از کاربران از تلفن همراه وارد فروشگاه می‌شوند.
بنابراین فروشگاه اینترنتی باید در اندازه‌های مختلف صفحه نمایش عملکرد مناسبی داشته باشد.
در نسخه موبایل باید مواردی مانند:
-
منوی سایت
-
جستجو
-
تصاویر محصولات
-
مشخصات فنی
-
دکمه افزودن به سبد
-
فرم ثبت سفارش
-
پرداخت
-
پیگیری سفارش
به‌درستی نمایش داده شوند.
طراحی موبایل نباید صرفاً کوچک‌شده نسخه دسکتاپ باشد؛ تجربه کاربر موبایل باید از ابتدا در طراحی در نظر گرفته شود.
۶. دسته‌بندی و ساختار محصولات
اگر تعداد محصولات فروشگاه زیاد باشد، ساختار دسته‌بندی اهمیت زیادی پیدا می‌کند.
یک فروشگاه حرفه‌ای باید بتواند محصولات را بر اساس ویژگی‌های مناسب دسته‌بندی کند.
برای مثال در فروشگاه تجهیزات کامپیوتری می‌توان از دسته‌بندی‌هایی مانند:
-
لپ‌تاپ
-
کامپیوتر
-
پرینتر
-
مانیتور
-
تجهیزات شبکه
-
لوازم جانبی
استفاده کرد.
علاوه بر دسته‌بندی، فیلترهای مناسب نیز به کاربر کمک می‌کنند محصول مورد نظر خود را سریع‌تر پیدا کند.
۷. صفحه محصول حرفه‌ای
صفحه محصول یکی از مهم‌ترین صفحات فروشگاه اینترنتی است.
یک صفحه محصول مناسب باید بتواند تا حد امکان به سؤالات مشتری پاسخ دهد.
بسته به نوع محصول، بهتر است مواردی مانند زیر وجود داشته باشد:
-
نام محصول
-
تصاویر باکیفیت
-
قیمت
-
وضعیت موجودی
-
مشخصات فنی
-
توضیحات
-
ویژگی‌های اصلی
-
شرایط گارانتی
-
شرایط ارسال
-
محصولات مرتبط
-
پرسش‌های متداول
-
نظرات کاربران در صورت استفاده از این قابلیت
در کالاهای تخصصی، مشخصات فنی دقیق اهمیت بسیار زیادی دارد.
۸. جستجو و فیلتر محصولات
اگر فروشگاه تعداد زیادی محصول داشته باشد، جستجوی داخلی اهمیت زیادی پیدا می‌کند.
کاربر باید بتواند محصول مورد نظر خود را بر اساس نام، مدل یا ویژگی‌های مرتبط پیدا کند.
فیلترها نیز می‌توانند امکان محدود کردن نتایج بر اساس ویژگی‌هایی مانند:
-
برند
-
محدوده قیمت
-
وضعیت موجودی
-
نوع محصول
-
مشخصات فنی
-
اندازه
-
رنگ
را فراهم کنند.
البته نوع فیلترها باید متناسب با دسته‌بندی محصولات انتخاب شود.
۹. سبد خرید و فرایند ثبت سفارش
سبد خرید باید ساده و قابل فهم باشد.
کاربر باید بتواند:
-
محصول را اضافه یا حذف کند.
-
تعداد را تغییر دهد.
-
قیمت نهایی را مشاهده کند.
-
هزینه ارسال را بداند.
-
کد تخفیف را وارد کند.
-
روش ارسال را انتخاب کند.
-
اطلاعات گیرنده را ثبت کند.
پس از آن باید بتواند بدون مراحل غیرضروری سفارش خود را نهایی کند.
۱۰. سیستم پرداخت
برای فروش آنلاین، باید روش یا روش‌های پرداخت متناسب با مدل کسب‌وکار در نظر گرفته شود.
سیستم پرداخت باید به‌درستی با فرایند سفارش ارتباط داشته باشد تا وضعیت تراکنش و سفارش با یکدیگر هماهنگ باشند.
همچنین باید سناریوهای مختلف مانند:
-
پرداخت موفق
-
پرداخت ناموفق
-
لغو پرداخت
-
بازگشت از درگاه
-
پرداخت ناقص
در طراحی سیستم در نظر گرفته شوند.
۱۱. مدیریت سفارش‌ها
پس از ثبت سفارش، کار فروشگاه تمام نمی‌شود.
مدیریت سفارش یکی از بخش‌های اصلی فروشگاه است.
مدیر فروشگاه باید بتواند وضعیت سفارش‌ها را مشاهده و مدیریت کند؛ برای مثال:
ثبت سفارش → پرداخت → آماده‌سازی → ارسال → تحویل
بسته به نوع کسب‌وکار می‌توان وضعیت‌های دیگری نیز تعریف کرد.
۱۲. مدیریت موجودی و انبار
اگر فروشگاه کالاهای فیزیکی می‌فروشد، مدیریت موجودی اهمیت زیادی دارد.
سیستم باید بتواند وضعیت موجودی محصولات را مشخص کند تا فروشنده بداند چه محصولی موجود است و چه محصولی نیاز به تأمین دارد.
در فروشگاه‌های بزرگ‌تر ممکن است نیاز به امکانات پیشرفته‌تری مانند:
-
چند انبار
-
موجودی هر انبار
-
حداقل موجودی
-
ورود و خروج کالا
-
مدیریت سریال کالا
-
ارتباط با نرم‌افزار حسابداری
وجود داشته باشد.
۱۳. سیستم ارسال و تحویل کالا
فروشگاه باید مشخص کند محصول چگونه به دست مشتری می‌رسد.
روش ارسال می‌تواند بسته به نوع محصول و محدوده فعالیت متفاوت باشد.
برای مثال:
-
ارسال پستی
-
ارسال توسط شرکت‌های حمل‌ونقل
-
ارسال با پیک
-
تحویل حضوری
-
ارسال درون‌شهری
-
ارسال بین‌شهری
مهم است که هزینه و شرایط ارسال برای مشتری تا حد امکان شفاف باشد.
۱۴. امنیت فروشگاه اینترنتی
فروشگاه اینترنتی با اطلاعات مشتریان، سفارش‌ها و تراکنش‌ها سروکار دارد؛ بنابراین امنیت باید از مرحله طراحی مورد توجه قرار گیرد.
مواردی مانند:
-
استفاده از HTTPS
-
مدیریت صحیح دسترسی کاربران
-
به‌روزرسانی نرم‌افزارها
-
پشتیبان‌گیری منظم
-
حفاظت از اطلاعات کاربران
-
امنیت پنل مدیریت
-
کنترل دسترسی مدیران
باید در طراحی و نگهداری فروشگاه در نظر گرفته شوند.
امنیت یک قابلیت نیست که فقط یک بار فعال شود؛ بلکه باید به‌صورت مستمر مدیریت و بررسی شود.
۱۵. صفحات ضروری فروشگاه اینترنتی
یک فروشگاه حرفه‌ای فقط از صفحه محصول تشکیل نشده است.
بسته به نوع کسب‌وکار، صفحات مهمی مانند موارد زیر باید در نظر گرفته شوند:
-
صفحه اصلی
-
فروشگاه
-
دسته‌بندی محصولات
-
صفحه محصول
-
درباره ما
-
تماس با ما
-
قوانین و مقررات
-
شرایط خرید
-
شرایط ارسال
-
شرایط بازگشت کالا
-
حریم خصوصی
-
سؤالات متداول
-
پیگیری سفارش
وجود این صفحات باعث می‌شود کاربر اطلاعات بیشتری درباره فروشگاه و فرایند خرید داشته باشد.
۱۶. سئو فروشگاه اینترنتی
ساخت فروشگاه به معنی این نیست که کاربران به‌صورت خودکار آن را پیدا خواهند کرد.
برای جذب بازدیدکننده از موتورهای جستجو، فروشگاه باید از ابتدا با اصول SEO طراحی شود.
مواردی مانند:
-
ساختار مناسب URL
-
عنوان صفحات
-
توضیحات متا
-
ساختار هدینگ‌ها
-
محتوای صفحات دسته‌بندی
-
توضیحات اختصاصی محصولات
-
لینک‌سازی داخلی
-
تصاویر بهینه
-
سرعت سایت
-
نسخه موبایل
-
داده‌های ساختاریافته در صورت نیاز
باید در طراحی فروشگاه در نظر گرفته شوند.
سئو فروشگاه اینترنتی نباید بعد از اتمام طراحی به آن اضافه شود؛ بهتر است از مرحله معماری سایت در نظر گرفته شود.
۱۷. تولید محتوا برای فروشگاه
فروشگاه اینترنتی فقط با صفحه محصول می‌تواند محدود شود.
ایجاد محتوای آموزشی و راهنما می‌تواند به جذب کاربرانی کمک کند که هنوز در مرحله تحقیق و مقایسه هستند.
برای مثال فروشگاه تجهیزات کامپیوتری می‌تواند مقالاتی درباره:
-
راهنمای خرید لپ‌تاپ
-
مقایسه انواع پرینتر
-
تفاوت تجهیزات شبکه
-
راهنمای انتخاب تجهیزات
-
بررسی مشخصات فنی محصولات
منتشر کند.
این محتواها می‌توانند در کنار صفحات محصول، مسیر ورود کاربر از جستجو تا خرید را تکمیل کنند.
۱۸. ابزارهای تحلیل و گزارش‌گیری
برای مدیریت فروشگاه باید بدانیم کاربران چگونه با سایت رفتار می‌کنند.
اطلاعاتی مانند:
-
تعداد بازدید
-
صفحات پربازدید
-
محصولات پربازدید
-
مسیر ورود کاربران
-
جستجوهای داخلی
-
سفارش‌ها
-
نرخ تبدیل
-
سبدهای خرید
می‌توانند برای تصمیم‌گیری‌های آینده مفید باشند.
بدون داده، بسیاری از تصمیم‌های مربوط به توسعه فروشگاه صرفاً بر اساس حدس انجام می‌شوند.
۱۹. پشتیبانی مشتری
فروش آنلاین به معنی حذف ارتباط با مشتری نیست.
مشتری ممکن است قبل از خرید درباره محصول، قیمت، گارانتی، روش ارسال یا مشخصات فنی سؤال داشته باشد.
بعد از خرید نیز ممکن است درباره وضعیت سفارش، ارسال، تعویض یا خدمات پس از فروش نیاز به ارتباط داشته باشد.
بنابراین باید کانال‌های مناسبی برای پشتیبانی در نظر گرفته شود؛ مانند:
-
تلفن
-
چت
-
پیام‌رسان
-
تیکت
-
فرم تماس
-
ایمیل
نوع کانال‌ها باید متناسب با مشتریان و ساختار کسب‌وکار انتخاب شود.
۲۰. اتصال فروشگاه به سیستم‌های دیگر
در یک فروشگاه کوچک ممکن است مدیریت بسیاری از امور از داخل پنل سایت انجام شود.
اما با رشد کسب‌وکار، نیاز به اتصال فروشگاه به سیستم‌های دیگر بیشتر می‌شود.
برای مثال:
-
نرم‌افزار حسابداری
-
سیستم مدیریت انبار
-
CRM
-
سیستم ارسال
-
سیستم پیامک
-
درگاه پرداخت
-
سیستم مدیریت مشتریان
-
سیستم ERP
اگر از ابتدا احتمال چنین توسعه‌ای وجود دارد، بهتر است معماری فروشگاه قابلیت اتصال به سرویس‌های مورد نیاز آینده را داشته باشد.
۲۱. آیا داشتن فروشگاه اینترنتی برای هر کسب‌وکاری مناسب است؟
داشتن فروشگاه اینترنتی الزاماً برای همه کسب‌وکارها به یک شکل مناسب نیست.
قبل از راه‌اندازی باید مشخص شود:
-
مشتریان چه کسانی هستند؟
-
محصول قابلیت فروش آنلاین دارد؟
-
قیمت‌گذاری چگونه انجام می‌شود؟
-
ارسال محصول چگونه خواهد بود؟
-
موجودی چگونه مدیریت می‌شود؟
-
چه تعداد محصول وجود دارد؟
-
فروش آنلاین چه نقشی در مدل کسب‌وکار دارد؟
-
آیا فروشگاه قرار است کانال اصلی فروش باشد یا فقط یکی از کانال‌ها؟
برای برخی کسب‌وکارها یک فروشگاه کامل مناسب است؛ برای برخی دیگر ممکن است یک سایت خدماتی با فرم درخواست، مشاوره و ثبت سفارش گزینه مناسب‌تری باشد.
۲۲. فروشگاه اینترنتی آماده یا طراحی اختصاصی؟
یکی از تصمیم‌های مهم، انتخاب روش ساخت فروشگاه است.
به‌طور کلی می‌توان از:
-
سیستم‌های فروشگاه‌ساز
-
CMS و افزونه‌های فروشگاهی
-
برنامه‌نویسی اختصاصی
استفاده کرد.
هیچ‌کدام را نمی‌توان بدون شناخت نیازهای کسب‌وکار برای همه مناسب دانست.
هنگام انتخاب باید مواردی مانند:
-
بودجه
-
تعداد محصولات
-
امکانات مورد نیاز
-
قابلیت توسعه
-
نیازهای اختصاصی
-
امنیت
-
پشتیبانی
-
اتصال به سیستم‌های دیگر
بررسی شوند.
۲۳. هزینه راه‌اندازی فروشگاه اینترنتی
هزینه ساخت فروشگاه اینترنتی یک عدد ثابت نیست.
عواملی مانند:
-
روش طراحی
-
امکانات فروشگاه
-
تعداد محصولات
-
طراحی اختصاصی
-
امکانات حساب کاربری
-
سیستم پرداخت
-
اتصال به نرم‌افزارهای دیگر
-
امکانات انبار
-
سئو
-
تولید محتوا
-
پشتیبانی
-
زیرساخت میزبانی
روی هزینه نهایی تأثیر می‌گذارند.
به همین دلیل بهتر است قبل از اعلام قیمت، نیازهای فروشگاه مشخص و مستند شوند.
چک‌لیست راه‌اندازی فروشگاه اینترنتی
قبل از راه‌اندازی نهایی، این موارد را بررسی کنید:
زیرساخت
-
دامنه مناسب
-
هاست یا سرور مناسب
-
گواهی امنیتی HTTPS
-
سیستم پشتیبان‌گیری
طراحی
-
طراحی مناسب دسکتاپ
-
طراحی مناسب موبایل
-
دسته‌بندی محصولات
-
جستجوی داخلی
-
فیلتر محصولات
-
صفحه محصول مناسب
-
سبد خرید
فروش
-
ثبت سفارش
-
پرداخت
-
مدیریت موجودی
-
مدیریت سفارش
-
روش‌های ارسال
-
پیگیری سفارش
اعتماد و خدمات
-
درباره ما
-
تماس با ما
-
قوانین خرید
-
شرایط ارسال
-
شرایط بازگشت
-
پشتیبانی مشتری
بازاریابی
-
ساختار مناسب سئو
-
صفحات دسته‌بندی بهینه
-
محتوای محصولات
-
مقالات آموزشی
-
ابزارهای تحلیل
-
برنامه تولید محتوا
جمع‌بندی
راه‌اندازی فروشگاه اینترنتی فقط به خرید دامنه، تهیه هاست و طراحی ظاهر سایت محدود نمی‌شود.
یک فروشگاه حرفه‌ای باید از ابتدا برای معرفی محصول، تجربه کاربر، جستجو و فیلتر، ثبت سفارش، پرداخت، مدیریت موجودی، ارسال، امنیت، سئو، پشتیبانی و توسعه آینده برنامه داشته باشد.
بهترین زمان برای تصمیم‌گیری درباره این موارد، قبل از شروع طراحی سایت است.
اگر ساختار فروشگاه بدون شناخت نیازهای کسب‌وکار طراحی شود، ممکن است بعداً برای اضافه کردن امکانات جدید هزینه و زمان بیشتری صرف شود.
بنابراین بهتر است ابتدا نیازهای کسب‌وکار مشخص شود، سپس معماری فروشگاه طراحی و در نهایت فناوری و روش پیاده‌سازی انتخاب شود.
طراحی و راه‌اندازی فروشگاه اینترنتی
گروه مهندسی خبرگان عصر ارتباط در زمینه طراحی وب‌سایت و فروشگاه اینترنتی فعالیت می‌کند و در کنار آن خدماتی مانند تولید نرم‌افزارهای تحت وب، تأمین تجهیزات و مشاوره در انتخاب راهکار را نیز ارائه می‌دهد.
اگر قصد راه‌اندازی فروشگاه اینترنتی دارید، بهتر است قبل از شروع طراحی، نیازهای کسب‌وکار، محصولات، روش فروش، امکانات مورد نیاز و مسیر توسعه آینده مشخص شوند.
یک فروشگاه اینترنتی خوب فقط زیبا نیست؛ باید بتواند فروش، مدیریت و توسعه کسب‌وکار را ساده‌تر کند.
دیدگاه کاربران
نظر خود را درباره این مقاله بنویسید. دیدگاه‌ها به‌صورت داخلی در سایت ثبت می‌شوند.